home

het Manifest

actueel

CV van de Vlag

verhalen

Making Waves

koop de Vlag

Unda Foundation

ANBI

english

vormvlag2b1a1

de vlag is te koop

Bruiloft7
VLAG VAN COMPASSIE

Amsterdam, 18 mei 2012

Vrijheid / Kwetsbaarheid,
huwelijksceremonie in de Engelse Hervormde Kerk in de Begijnhof

Hoe documenteer je een wonder? Dat vroeg ik mij af nadat de huwelijksceremonie waar ik 6 maanden bijna onafgebroken aan had gewerkt was afgelopen. De ceremonie vond plaats in een kerk die gebouwd is in de Amsterdamse Begijnhof waar in 1345 een wonder plaats had gevonden. De begijnhof is een achter het Spuiplein gelegen hof dat eens een veilige plek was voor vrije vrouwen die zich vrijwillig wijdde aan het geloof. Nu is het een bedevaartsoort voor bezoekers die in hun reisgidsen hebben gelezen dat hier het enige plekje stilte in Amsterdam te vinden is. Wat er nog wel van over is gebleven zijn twee kerken en in de Engelse Hervormde Kerk, gesticht in 1607, vond onze dienst plaats.

Op de omslag van het liturgieboekje van de dienst die in het Engels werd gehouden staat de titel Freedom/Vulnerability, Christian van der Kaap, Marina Elenskaya, 5 mei, 2012. Hierop afgebeeld staat ook een reproductie van een gedenkteken of eigenlijk een gedachtenis aan het wonder. Een uitgeholde leemte bestemd voor gedachten, zo had ik het geinterpreteerd. Een wonder voltrekt zich namelijk alleen aan hen die hier getuige van zijn. Zij op hun beurt leggen hier getuigenis van af door iets van hun ervaring achter te laten. Een gedachtenis leek daarvoor een mooie plek. Maar ook worden er vaak op de plaats van het wonder bloemen neergelegd. Waarom het huwelijk ook als het wonder kan worden gezien is precies om deze reden. De rol van de getuigen, en dan bedoel ik niet alleen de best men, maar de hele gemeenschap, is van cruciaal belang. Want hoe bijzonder is het dat mensen vrijwillig deelgenoot willen zijn aan de intieme belofte die wij aan elkaar wilden geven? Deze vraag gaf vorm aan de dienst waarin mensen in onze omgeving een bijdrage leverden.

Nadat iedereen in stilte bij elkaar gekomen was op het plein in de Begijnhof ving de ceremonie aan met het naar binnen dragen van een vlag voor de dominee en het bruidspaar uit. Deze vlag was de Vlag van Compassie die als een van de bijdragen de dienst vorm zou geven. Deze witte vlag met goudgele golf werd gedragen door Raphael Langmair en Elsbeth Ciesluk als vertegenwoordigers van een onbekend land. Hun actie kreeg temeer betekenis door het feit dat de Vlag van Compassie de vlag die van het Verenigd Koninkrijk voor de duur van de dienst zou vervangen. Alsof alles wat ze in de loop der eeuwen had vertegenwoordigd voor even niet opging. Buiten dat werd het niet opmerkelijk gevonden dat er een vlag werd gestreken. Het was immers 5 mei, de dag waarop in heel Nederland vlaggen worden gehesen om te herinneren dat we zelf ook ooit zijn bevrijd. Een vlag markeert zo wel een plek, net als de gedachtenis, waar mensen even kunnen stilstaan bij… misschien wel een wonder.

Ook werd er tijdens het binnenkomen van de Vlag van Compassie, de dominee en het bruidspaar een muziekstuk ter gehore gebracht. Rory Pilgrim componeerde voor de dienst twee stukken voor orgel, een voor de binnenkomst getiteld 'Care' en een ander getiteld 'Together' gespeeld tijdens het verlaten van de kerk. Zowel deze woorden als de muziek zelf omsloten de ceremonie. Op eenzelfde manier probeerden de gasten, maar ook de dominee en de participanten, die getuige waren van de ceremonie zich rondom te verzamelen. Dan werd het langzaam religieus. Alsof de actualiteit van de gebeurtenis nog niet in het geheel duidelijk was, werd er een voordracht gehouden waarin een naderende verandering werd aangekondigd. Mijn broers Leon en Alain van der Kaap zongen het door Sam Cooke geschreven lied 'A Change is Gonna Come'. Meer dan een voorbode op iets dat komen gaat, ging het hier om een appel dat op de gemeenschap en op hun broer werd gedaan. Alsof de belofte die wij aan elkaar zouden maken ook een belofte was die iets voor ieder van hen zou betekenen. De vaststelling dat met het huwelijk een gemeenschappelijk belang word gediend ontbreekt bij mij vooralsnog.

Daarna hebben we samen 'This is God's House' gezongen. Een lied dat geschreven is over de kerk in de Begijnhof, die plaats biedt en tijd en herinnering huisvest. Samen zingen over een plek waarin we ons op dat moment begaven stemt tot nadenken. Op de achterbladzijde van het liturgieboekje schreven we elk onze twijfels over het huwelijk op. Met de voor mij betekenisvolle zin 'Things you do, and don't understand' wilde ik laten weten dat hoewel ik op het punt stond mij te bevestigen, het nog allemaal ongelofelijk en onzeker was wat het huwelijk nu eigenlijk betekend.

Op het moment dat het daadwerkelijk gebeurde was het zaak duidelijk van je te laten horen. Wat iemand dan ook op dat moment te zeggen had moest in ieder geval volmondig klinken. Dat is het moment dat de huwelijksgeloften werden uitgesproken. Daarin hebben we iets aan elkaar beloofd dat misschien niemand anders had hoeven/ willen/kunnen horen. Het ging over de vrijheid en kwetsbaarheid van ons persoon. Waarna het duidelijk werd gemaakt dat wij bij elkaar horen. Waarop het ineens duidelijk werd waarom iedereen hierbij aanwezig was. Hoe ongewoon het is dat mannen en vrouwen bij elkaar horen zou blijken uit een verhaal en de tekeningen van Isfrid Angard Siljehaug. Getuige van dit ongemak was Androgynus, die eens een dubbelmens manvrouw was maar zijn lot moest bekopen toen hij door God doormidden werd geklieft. Onduidelijk bleef of hij gespleten werd door twijfel of angst. Duidelijk, dat er een mysterie nodig was om alle gebeurtenissen tot op dat moment in perspectief te plaatsen.

Iedereen keek elkaar aan toen de dominee zijn dank, maar bovenal zijn zegen aan de gemeenschap had gegeven. Dit werd versterkt toen zij in stilte buiten de kerk in een groep stonden te wachten. Van ieder die bijgedragen had werd voor en na de dienst een foto genomen. Ook kreeg iedereen de gelegenheid hun gedachten op te schrijven in het gouden receptieboek dat voor de gelegenheid gemaakt was. Een echt duidelijk einde mocht het eigenlijk niet hebben. Hoewel we alles behalve de bloemen die in de banken waren gestoken weer mee moesten nemen. Op 12:30, een uur na de aanvang van de ceremonie stonden we weer buiten. De dag daarvoor namen we nog plechtig 2 minuten stilte in acht voor de gevallenen tijdens de oorlog die we allemaal niet hebben meegemaakt. Ik vraag me af of dat dezelfde stilte was. Want dan moeten we het volgend jaar weer doen.

Christian van der Kaap

verhalen:

2017 undafoundation

Linda Polman: De brede schouder van Port-au-Prince

Nickel van Duijvenboden: Ontroerende interventie tijdens...

Aimee Zito Lemo: De vlag, het wapen

Carin Kampman: Verhalen vol (com)passie

Maurijn Rouwet: Ik sta op de bres...

Bert Goubitz: De zilvermijn in Potosi

Emilie Aude Oursel: An introductory notice

Monica Neomagus: Compassieprijs 2012

Yolanda Rommel: Waarom Compassie?

Christian van der Kaap: Hoe documenteer je een wonder?

Marjolein en Paul: Trouwaarden

Garry Robson: The Flag of Compassion at DaDaFest 2012

Julienne Straatman: Fragment uit speech:

Marlene van der Reiden: Amsterdam Cares

Rob van Tulder: Als bedrijf een Vlag van Compassie uithangen?

5 studenten Rietveld Academie: Van Abbemuseum goes Compassion

Elly en Jan Hoogteijling: een Vlag van Compassie 2008 - 2014

Maaike Boumans: Education of the Heart

Lars Moratis: De essentie van compassie

Renee Hartog: Noch ja, noch nee, we stemmen compassie

Masha Popova: De Vlag van Compassie reist naar Rusland

Iris Blaak: Ja? Nee? Compassie!

Bertil de Klyn: Compassie en vlag

Vita Evangelista: Wij allen voor Ieder1

Aldo Kempen: Een cadeau voor mijn vader

Marjolein en Fabiola: 180 Amsterdammers